Ból kolana podczas biegania? Nawracające przeciążenie barku na siłowni? Uraz stawu skokowego, który teoretycznie już się zagoił, ale podczas treningu nadal czujesz, że kończyna „nie pracuje tak jak wcześniej”?
Rehabilitacja sportowa nie powinna kończyć się w momencie, w którym przestaje boleć.
Jej celem jest odzyskanie siły, zakresu ruchu, kontroli, szybkości i tolerancji na obciążenie, których wymaga konkretna dyscyplina sportowa.
W pracy z pacjentami aktywnymi fizycznie Piotr analizuje nie tylko miejsce występowania bólu, ale również sposób, w jaki pracuje całe ciało podczas ruchu.
Dlaczego uraz często nie dotyczy tylko jednego miejsca?
W sporcie poszczególne części ciała nie pracują niezależnie.
Podczas biegania, przysiadu, wyskoku, zmiany kierunku czy wyciskania obciążenie przenoszone jest przez cały łańcuch ruchowy.
Dlatego ból kolana może współistnieć z:
- ograniczeniem ruchomości stawu skokowego,
- niewystarczającą kontrolą biodra,
- różnicą siły pomiędzy kończynami,
- zaburzeniem pracy miednicy,
- nieprawidłową kontrolą tułowia.
Podobnie w przypadku barku znaczenie może mieć nie tylko sam staw ramienny, ale również łopatka, odcinek piersiowy kręgosłupa, kontrola tułowia czy sposób wykonywania ruchu podczas treningu.
Dlatego podczas rehabilitacji staramy się odpowiedzieć nie tylko na pytanie:
„Co boli?”
ale przede wszystkim:
„Dlaczego właśnie podczas tego ruchu pojawiają się objawy?”
Analiza biomechaniczna ruchu
Jednym z podstawowych elementów rehabilitacji sportowej jest dokładna analiza sposobu poruszania się pacjenta.
W zależności od rodzaju problemu oceniane mogą być między innymi:
- zakresy ruchu w poszczególnych stawach,
- siła mięśniowa,
- kontrola ruchu,
- stabilność,
- równowaga,
- asymetrie pomiędzy stronami,
- sposób wykonywania przysiadu, wykroku czy lądowania,
- mechanika biegu,
- kontrola kończyny podczas zmiany kierunku,
- technika ćwiczeń wykonywanych na siłowni.
Nie każda asymetria wymaga leczenia.
Istotne jest określenie, czy dana cecha biomechaniczna rzeczywiście wiąże się z objawami pacjenta lub ogranicza jego zdolność do wykonywania konkretnego ruchu.
Szukamy czynników podtrzymujących problem
W wielu urazach samo miejsce występowania bólu nie mówi jeszcze, dlaczego problem powstał lub dlaczego nawraca.
Dlatego podczas badania Piotr analizuje również czynniki mogące zwiększać obciążenie danego obszaru.
Może to być między innymi:
- ograniczona ruchomość sąsiedniego stawu,
- niewystarczająca siła określonej grupy mięśniowej,
- zaburzona kontrola motoryczna,
- zbyt szybkie zwiększenie objętości treningu,
- niedostosowanie obciążenia do aktualnych możliwości organizmu,
- powrót do sportu bez pełnego odzyskania sprawności po wcześniejszym urazie.
Celem rehabilitacji jest więc nie tylko zmniejszenie objawów, ale identyfikacja i stopniowe eliminowanie czynników, które mogą przyczyniać się do przeciążenia lub nawrotu problemu.
Terapia manualna jest tylko jednym z elementów
W rehabilitacji sportowej terapia manualna może być bardzo pomocna.
Może służyć między innymi do poprawy zakresu ruchu, zmniejszenia bólu, pracy nad ruchomością stawu lub przygotowania tkanek do dalszego obciążania.
Nie jest jednak głównym celem rehabilitacji.
Po uzyskaniu odpowiednich warunków ruchowych konieczne jest nauczenie organizmu, jak wykorzystać je podczas rzeczywistego ruchu.
Dlatego terapia jest uzupełniana o:
- ćwiczenia siłowe,
- trening kontroli motorycznej,
- ćwiczenia stabilizacyjne,
- pracę nad równowagą i propriocepcją,
- trening szybkości i dynamiki,
- plyometrię,
- stopniowane ćwiczenia specyficzne dla danej dyscypliny sportowej.
Im bliżej powrotu do sportu, tym bardziej rehabilitacja powinna przypominać wymagania, z którymi pacjent spotka się podczas treningu lub zawodów.
Powrót do sportu to proces
Brak bólu nie zawsze oznacza gotowość do pełnego treningu.
Po urazie pacjent może odzyskać pełny zakres ruchu i dobrze funkcjonować na co dzień, a jednocześnie nadal nie posiadać odpowiedniej siły, szybkości czy kontroli potrzebnej podczas sportu.
Dlatego przed powrotem do pełnej aktywności warto sprawdzić, jak organizm reaguje na bardziej wymagające zadania.
W zależności od dyscypliny mogą to być:
- przysiady jednonóż,
- wyskoki i lądowania,
- bieganie,
- sprint,
- zmiana kierunku,
- hamowanie,
- dynamiczne ruchy kończyny górnej,
- ruchy wykonywane z obciążeniem.
Dzięki temu decyzja o powrocie do sportu nie opiera się wyłącznie na tym, czy „już nie boli”.
A jeśli nie było konkretnego urazu?
Nie każdy pacjent trafiający na rehabilitację sportową jest po skręceniu, naderwaniu czy operacji.
Bardzo często problem pojawia się stopniowo podczas treningów.
Może to być:
- ból kolana podczas biegania,
- ból barku przy wyciskaniu,
- przeciążenie ścięgna Achillesa,
- ból pachwiny,
- ból pleców podczas treningu siłowego,
- nawracające przeciążenia stawu skokowego,
- dyskomfort pojawiający się dopiero przy większym ciężarze lub określonym ruchu.
W takich przypadkach szczególnie ważna jest analiza tego, kiedy dokładnie występują objawy i jakie wymagania stawia wtedy organizmowi dany trening.
Czasami rozwiązaniem nie jest całkowite zaprzestanie aktywności, ale odpowiednia modyfikacja obciążenia, poprawa techniki oraz stopniowe zwiększanie możliwości tkanek.
Od rehabilitacji do treningu
Celem pracy z osobą aktywną nie jest wyłącznie doprowadzenie jej do poziomu umożliwiającego normalne chodzenie czy codzienne funkcjonowanie.
Jeżeli przed urazem biegałeś, trenowałeś siłowo, grałeś w piłkę albo uprawiałeś inną dyscyplinę, rehabilitacja powinna przygotować Cię właśnie do tych wymagań.
Dlatego wraz z postępem terapii zmienia się również charakter ćwiczeń.
Od odzyskania ruchomości i podstawowej siły przechodzimy stopniowo do bardziej wymagających zadań, aż organizm ponownie będzie przygotowany do pełnego treningu.
Indywidualne podejście do sportowca
Każdy uraz jest inny, podobnie jak wymagania poszczególnych dyscyplin.
Inaczej wygląda powrót do sportu po urazie kolana u biegacza, inaczej u osoby trenującej siłowo, a jeszcze inaczej u zawodnika wykonującego sprinty i częste zmiany kierunku.
Dlatego rehabilitacja nie powinna opierać się na jednym zestawie ćwiczeń dla wszystkich.
Piotr łączy badanie funkcjonalne, analizę biomechaniki, terapię manualną i trening medyczny, aby znaleźć czynniki ograniczające sprawność i przygotować organizm do ponownego wykonywania ruchów, których naprawdę wymaga Twój sport.
Jeżeli doznałeś urazu sportowego albo podczas treningu regularnie pojawia się ból, dyskomfort czy poczucie ograniczenia, warto sprawdzić nie tylko miejsce występowania objawów, ale również sposób, w jaki całe ciało radzi sobie z obciążeniem.
Chcesz sprawdzić, skąd biorą się Twoje dolegliwości? Umów wizytę - podczas konsultacji przeprowadzimy wywiad i badanie, a terapię dobierzemy indywidualnie.